08
دی

آشنایی با نکات پنهان بخشنامه نظارت سال ۱۳۹۷

در سال ۱۳۹۶ پس از سالها، سازمان برنامه رویکردی تازه به تعیین حق الزحمه نظارت پروژه ها داشت. چند هدف اصلی در این بخشنامه دنبال می شد، نخست، یکپارچه سازی خدمات نظارت عالیه و مقیم و آیتمی کردن خدمات مستمر نظارت در جداولی شبیه به فهرست بها و دوم، مرتبط کردن حق‏الزحمه دریافتی مشاور به میزان کارکرد پیمانکار. این دومی هیجان زیادی هم برای کارفرما و مشاور به همراه داشت. در حوزه جامعه مهندسان مشاور هم حرف و حدیثها و بحثهای زیادی پیرامون آن صورت گرفت که قصد ورود به آنها را نداریم.

حوزه کارفرمایی از اینکه بالاخره مشاور از طولانی شدن پروژه یا کند شدن روند اجرا متضرر می شد استقبال کرد چرا که  در گذشته هر چه پروژه طولانی تر می شد قطعا به سود مشاور بود که هر ماه بی توجه به این موضوع، حق الزحمه ثابتی را دریافت می نمود. و به نظر می رسد مشاوران نیز از اینکه خدمات نظارت عالیه که حاوی مسئولیتهای بسیار خطیری است و عملا حق الزحمه آن بسیار ناچیز و تحقیر آمیز بود به رسمیت شناخته شده باید خوشحال می شدند و از سویی سرعت بخشی به پروژه مشوقهایی کوچک نیز برای آنها به همراه داشت.

در این نوشته تلاش شده که گوشه هایی از بخشنامه یکپارچه نظارت روشن شده و برداشت هایی که ممکن است ناشی از شناخت ناکافی باشد برطرف شود. کلمه بخشنامه یا بخشنامه جدید در متن به معنی بخشنامه “دستور العمل تعیین حق الزحمه خدمات نظارت” سال ۱۳۹۷ به شماره ۱۷۴۴۸۴/۹۷ بوده و منظور از بخشنامه قدیم “دستور العمل انتخاب عوامل و تعیین حق الزحمه خدمات نظارت کارگاهی مشاوران” به شماره ۱۷۴۴۵۹/۹۷ مورخ ۱۲/۰۴/۹۷ و بخشنامه‏های مشابه پیش از آن می باشد. آیتمها مثل همیشه به شکل پرسش و پاسخ تنظیم شده. شما هم اگر سوال و ابهامی دارید یا برداشت و توضیحات را اشتباه می‏بینید بسیار خوشحال خواهیم شد که با ما در میان بگذارید.

  1. از کجا شروع کنیم
  2. شناخت کلی بخشنامه جدید نظارت
  3. تفاوت بخشنامه قدیم و جدید
  4. شناخت جداول اصلی بخشنامه
  5. شناخت پارامترهای مهم
  6. شناخت شیوه های محاسبه حق الزحمه عوامل نظارت
  7. نکات عمومی که باید مد نظر قرار داد
  8. مشاوران توجه نمایند.
  9. کارفرمایان توجه نمایند.
  10. یک نمونه کامل و تحلیلی از جداول و محاسبات قرارداد نظارت مطابق با بخشنامه جدید.

 

۱- از کجا شروع کنیم

بخشنامه “دستور العمل تعیین حق الزحمه خدمات نظارت” سال ۱۳۹۷ به شماره ۱۷۴۴۸۴/۹۷ را از آدرس tec.mporg.ir از سمت راست صفحه قسمت ضوابط بخشنامه ها و قوانین دانلود کنید. سایتهای دیگری هم غالبا به طور غیر رسمی بخشنامه را به اشتراک می گذارند که توصیه ما دانلود از مرجع اصلی می باشد.

در کنار فایل متن بخشنامه که با فرمت pdf  قرار داده شده، دو فایل اکسل هم قرار گرفته که تمام جداول و محاسبات بخشنامه را دارد، آن دو را هم دانلود کنید. این دو فایل یکی برای محاسبه حق الزحمه اولیه و کلی و دیگری برای محاسبه صورت وضعیت های ماهانه است.

۲- شناخت کلی بخشنامه جدید نظارت

بخشنامه های نظارت در طی سالها با عنوان ” دستورالعمل نحوه انتخاب عوامل و تعیین حق الزحمه خدمات نظارت کارگاهی مشاوران” ارائه می شد و فرض بر این بود که حق الزحمه خدمات نظارت مشاور همان حقوق نفرات نظارت به همراه یک بالاسری است و خدمات پشت صحنه که عمدتا در دفتر مرکزی انجام می گیرد و شامل بررسی نقشه ها و تولید مدارک مورد نیاز پروژه و بررسی مدارک ارسالی پیمانکار و نهایتا نظارت عالیه پروژه نادیده گرفته شده بود.

هدف از بخشنامه جدید نظارت، تعریف دقیقتر و مشخص تر خدماتی است که مشاور انجام می دهد و  ایجاد تناسب بین خدمات و حق الزحمه است. همچنین در این بخشنامه خدمات نظارت عالیه نیز دیده شده است. از طرفی به دلیل آیتمی شدن کار، کارفرما به صورت ریز آیتم خواهد دانست که هزینه را بابت چه خدماتی پرداخت می کند. یکی دیگر از اهداف بزرگ این بخشنامه، مرتبط کردن دستمزد مشاور با سرعت پیشرفت کار است، تا مشاور موجب تطویل کار نشده و سرعت بخشی به پروژه موجب تشویق ریالی وی شود. در ادامه این موضوع را تشریح خواهیم کرد.

ساختار بخشنامه شامل ۳ بخش اصلی است.

  • خدمات پیش از اجرا : شامل همکاریهایی است که مشاور قبل و در حین برگزاری مناقصه و به کار گماری پیمانکار به کارفرما ارائه می کند.
  • خدمات حین اجرا که خود شامل سه بخش است.
    • خدمات مستمر ماهانه پشتیبانی دفتر مرکزی
    • خدمات موردی حین اجرا که بسته به مورد نیاز می شود و مستمر نیست.
    • حضور نفرات نظارت، با عنوان خدمات فنی کارگاهی
  • خدمات بعد از اجرا

 

۳- تفاوت بخشنامه قدیم و جدید.

می شود گفت بخشنامه جدید به جز ضریب منطقه ای، شباهت دیگری با بخشنامه پیشین ندارد. و بخشنامه ای کاملا نو محسوب می شود. اما اگر تفاوتهای عمده را بخواهیم بشمریم، موارد زیر قابل ذکر اند. پیش از آن باید ذکر کنیم که بخشنامه جدید سال ۹۶ یکسری ایرادات تایپی، فرمولی، نگارشی و حتی ساختاری داشت که در سال ۹۷ برطرف شده است و اگر این بهسازی ادامه یابد، ما معتقدیم بخشنامه جدید از قدیمی کاراتر و شفافتر و بیش از قبلی به نفع کارفرما، مشاور و پروژه بوده و حقوق هر یک را بهتر به رسمیت شناخته است.

  • جدول پایه ای برای محاسبه حقوق عوامل نظارت وجود ندارد و تاکید شده که مشاور باید با عوامل خود تعامل کند. هر چند یک جدول شبیه به آن با تفاوتهایی در دل بخشنامه دیده می شود.
  • خدمات مشاور به صورت آیتمی مشخص و برای هر آیتم مقادیر ریالی تعیین شده است.
  • حق الزحمه دریافتی مشاور به صورت وضعیت پیمانکار مرتبط شده و کم و زیاد شدن صورت وضعیت پیمانکار بر میزان دریافتی مشاور تاثیر دارد.
  • تعیین تعداد و تخصص عوامل نظارت در اختیار مشاور قرار گرفته و کارفرما فقط برای سرناظر حق اظهار نظر دارد.

 

۴- شناخت جداول اصلی بخشنامه

اگر از جدولی که جمعبندی حق الزحمه در آن انجام می شود بگذریم، بخشنامه نظارت دقیقا شامل ۶ جدول اصلی است.

  • جدول ۲-۲ ، حق الزحمه خدمات نظارت در دوره قبل از اجرا
  • جدول ۳-۳ حق الزحمه خدمات نظارت حین اجرا
  • جدول ۳-۶ حق الزحمه خدمات موردی حین اجرا *
  • جدول شماره ۴ یا جدول ۳-۸ حق الزحمه عوامل فنی کارگاهی **
  • جدول شماره ۴-۲ حق الزحمه عوامل در دوره بعد از اجرا
  • جدول ۵-۱، هزینه های پشتیبانی

** تفاوت “خدمات حین اجرا” با “خدمات موردی حین اجرا”، در مستمر بودن اولی است. خدمات موردی بنا به مورد انجام می گیرد و اگر بیش از میزان تعیین شده بخشنامه نیاز باشد، باید به دستور کارفرما انجام شود.

* باید به دقت توجه داشت که حق الزحمه عوامل نظارت مطابق با بند ۶ همین متن به دو روش محاسبه می شود.

۵- شناخت پارامترهای مهم

اگر به صفحه ۴۳ بخشنامه یا همان جدول پیوست یک مراجعه کنید، پی می برید که در این بخشنامه پارامترهای زیادی به کار رفته که اگر ما هم بخواهیم آنها را ذکر کنیم صرفا تکرار مکررات می شود، به همین خاطر چند مورد مهم آنها را ذکر می کنیم اگر چه همه مهم اند.

مبلغ برآورد اجرای کار A که در محاسبه حق الزحمه اولیه مشاور نقش بزرگی دارد، این همان مبلغ برآورد پروژه است.

مبلغ اولیه پیمان C که در محاسبه حق الزحمه ماهانه نقش مهمی دارد، این همان مبلغ قرارداد پیمانکار است.

کارکرد فرضی ماهانه اجرا، Y حاصل تقسیم برآورد اجرای کار A به مدت پیمان T است و نقش به سزایی در محاسبه حق الزحمه اولیه مشاور دارد

پیشرفت ماهانه اجرا P حاصل تقسیم مبلغ کارکرد پیمانکار در آن ماه F، بر مبلغ اولیه پیمان C است و نقش کلیدی در حق الزحمه ماهانه دریافتی مشاور دارد.

ضرایب اصلاح: اینها نقش کلیدی در محاسبه اولیه و ثانویه حق الزحمه مشاور دارند و از یک پروژه به پروژه دیگر هم متفاوتند یعنی اگر جدول یک پروژه را کپی کردید برای یک پروژه دیگر، باید دقت کنید که اینها را هم به روز کنید.

سایر پارامترها: ببینید، این بخشنامه، بخشنامه ی پارامترهاست، پس توصیه می کنیم وقت بگذارید و به طور کامل با تک تک پارامترها آشنا شوید. اینها که ما شمردیم نقشهای کلیدی بودند ولی اگر سایر پارامتر ها را هم نادیده بگیرید نتایج ممکن است فاجعه بار باشد.

 

۶- شناخت شیوه های محاسبه حق الزحمه عوامل نظارت

رسیدیم به قسمت جالب بخشنامه. اجازه دهید برای درک بهتر مقدمه ای را خدمت شما عرض کنیم، در فلسفه همیشه بحث بوده که اصالت با وجود است یا ماهیت؟ اصالت با زمان است یا حرکت؟ به عبارتی اصلِ کاری کدام است؟ ملاصدرا معتقد بود که اصالت با حرکت است یعنی چیزی به اسم زمان نداریم بلکه حرکت است که باعث می شود زمان وجود داشته باشد. یعنی اگر در کل دنیا حرکتی وجود نداشته باشد، زمانی هم وجود نخواهد داشت. … بحث پیچیده شد و از ابتدا همان بخشنامه را توضیح داده بودیم ساده تر کار پیش می رفت.

یکی از نکات سر در گم کننده بخشنامه، شیوه محاسبه حق الزحمه عوامل نظارت است.  به این دلیل که دو راه کاملا متفاوت برای محاسبه در بخشنامه دیده شده، روش نخست بر اساس برآورد و زمان تعیین شده پروژه و فرمولهای بخشنامه است، و ربطی به تعداد نفرات ندارد و حاصل این فرمول به همراه سایر جداول در حق الزحمه اعلامی به کارفرما و نهایتا در قرارداد مشاور قرار می گیرد. و روش دوم بر اساس تعداد و تخصص و میزان ساعت کارکرد عوامل کارگاهی  محاسبه شده و پس از اعمال تاثیر صورت وضعیت پیمانکار در آن ماه، برای دریافت حق الزحمه ماهانه به کار گرفته می شود.

سوال اینجاست که با این حساب، قاعدتا عدد دریافتی عوامل نظارت باید در نهایت همان عددی بشود که برای قرارداد محاسبه شده بود، و پاسخ این است که خیر. چرا که این فرمولها مبانی کاملا یکسانی ندارند و اولی یک عدد متوسطی را محاسبه می کند و دومی بر اساس تعداد نفرات و ساعت کار آنها و میزان دریافتی پیمانکار مدام در تلاطم است.

سوال دوم اینکه اگر تعداد نفرات مشخص، ساعتها متوسط و ثابت و دریافتی پیمانکار هم متوسط ثابتی برای کل دوره پیمان در نظر گرفته شود، باید دو مسیر محاسبه حق الزحمه به یک عدد برسند، ولی آزمایشهای ما نشان داد که اینطور نیست و این دو عدد تا حدود ۲۰ درصد هم با هم ممکن است تفاوت داشته باشند و با تبادل نظری که شفاها داشتیم با یکی از اعضای تیم نویسندگان بخشنامه، معتقد بود که این موضوع کاملا عادی بوده و عدد اولیه صرفا یک عدد حدودی است که در قرارداد مشاور می آید و طبیعتا حق الزحمه نظارت متغیرهای ماهانه دارد و قرار نیست اصلا این دو عدد یکی باشند.

پس یکبار دیگر با هم مرور می کنیم، عدد ابتدایی که برای حق الزحمه عوامل کارگاهی مشاور یعنی جدول شماره ۴ محاسبه می شود، دو راه محاسبه دارد که این دو با هم یکی نیستند، اولی بر اساس پارامترهای بخشنامه و پروژه محاسبه و در قرارداد می آید و دومی به صورت ماهانه و بر اساس کارکرد عوامل نظارت محاسبه و در صورت وضعیت ماهانه مشاور لحاظ می شود.

یک تبصره هم بد نیست بزنیم اینجا، این تفاوت در جدول خدمات ماهانه مشاور هم هست یعنی آنجا هم یک محاسبه برای قرارداد صورت می گیرد و یک محاسبه هم در زمان صورت وضعیت ماهانه و  دریافتی این جدول، بر اساس دریافتی پیمانکار و فرمولهای بخشنامه بالانس می شود و اگر سرعت پروژه خوب نبود طبیعتا مشاور هم کمتر از آنچه صورت وضعیت کرده دریافت می کند … پس مجددا تاکید می کنیم که عدد نهایی دریافتی مشاور با عدد اولیه اعلام شده در قرارداد یکی نخواهد شد و ممکن است تفاوتی قابل توجه داشته باشد.

۷- نکات عمومی که باید مد نظر قرار داد

  • در این بخشنامه استفاده از روشهای qcbs و qbs ممنوع شده و استفاده از کیفیت و قیمت برای به مناقصه گذاشتن پروژه نظارتی را ممنوع کرده، پس از ۶ روش واگذاری کار به مشاور مطابق با آیین نامه خرید خدمات مشاور به شماره ۱۹۳۵۴۲/ت۴۲۹۸۶ک مورخ ۱/۱۰/۱۳۸۸ می ماند روش تعرفه، روش بودجه ثابت، روش تک گزینه ای و روش مسابقه. مسابقه که برای نظارت بی معنی است، بودجه ثابت هم که برای قراردادهای نظارتی عموما تعریف نشده، پس می ماند دو روش، یکی روش تعرفه و دوم تک گزینه ای، استفاده از روش تک گزینه ای در ۹ مورد مجاز شناخته شده یکی از آنها آیتم شماره ۲ صفحه ۱۸ آیین نامه فوق، ارجاع کار نظارت به مشاوری است که خدمات طراحی همان پروژه را انجام داده باشد.
  • در روش تعرفه پلوس و مینوس مجاز نیست، ببینید، روش تعرفه، مطابق با آیین نامه خرید خدمات مشاور یعنی محاسبه قیمت بر اساس تعرفه‏های سازمان برنامه، این بخشنامه تصریح کرده که اگر بر اساس روش تعرفه دارید پیش میرید، حق کم و زیاد کردن مبالغ بخشنامه را ندارید.
  • در پروژه های با رقم بالاتر از ۱۰ برابر معاملات متوسط، استفاده از روش امانی برای نظارت ممنوع است.
  • مورد بعدی که عمیقا باید مد نظر قرار گیرد، توجه به تمامی ضرایب و پارامترهای بخشنامه است هم برای محاسبه اولیه و هم برای محاسبه ثانویه، ببینید این بخشنامه پارامتر زیاد دارد، مطالعه یک بخش و رها کردن یک بخش دیگر قطعا خواننده را به اشتباه می اندازد. عموم نفراتی که خیلی سطحی بخشنامه را مرور می کنند انتظار دارند که مشاور با کم شدن دریافتی پیمانکار به شدت از حق الزحمه اش کم شود و دل همه خنک شود ولی واقعیت امر این نیست.

چرا؟ برای اینکه همان پارامترهایی که حق الزحمه مشاور را کم می کند، ماه بعد آنرا زیاد خواهد کرد و هدف متضرر کردن نیست، بلکه هدف متعادل کردن حق الزحمه مشاور متناظر با حق الزحمه پیمانکار است. و قاعدتا پیمانکار اگر یکماه مبلغ خیلی کمی صورت وضعیت کند، یکماه هم مبلغ بیشتری باید دریافت کند تا در مدت زمان پروژه کل مبلغ پیمان را دریافت نماید. حال فرض کنیم که اصلا کار پیمانکار روی غلتک نیفتاد و پروژه پیش نرفت و ماه به ماه مشاور به دلیل کم بودن دریافتی پیمانکار متضرر شد. در این حالت هم مطابق با بند ۳-۳-۴-۲ صفحه ۳۰ بخشنامه مشاور حق دارد درخواست خاتمه پیمان نماید و کارفرما می بایست بپذیرد.

مورد بعدی اینکه اگر در یکماه ناگهان صورت وضعیت پیمانکار کم شد، مشاور طبق بندهای بخشنامه مبلغی به عنوان خسارت دریافت می کند که جبران کم شدن صورت وضعیتش باشد. به عبارتی بخشنامه حتی در این حالات هم جبرانی هایی در نظر گرفته است.

  • در هنگام محاسبه مبلغ کلی نظارت، مبلغ برآورد مد نظر قرار می گیرد و در زمان ارائه صورت وضعیت ماهانه، مبلغ پیمان پیمانکار لحاظ می شود.
  • ضوابط صفحه ۶ بخشنامه می بایست مد نظر قرار گیرد. قانون گذار برای هر دو طرف کارفرما و مشاور محدودیتهایی را در این بخش مشخص کرده است تا حق الزحمه مشاور از یک حدی تجاوز نکند و همچنین کارفرما به فراست، بخشهایی را برای کم کردن قیمت حذف ننماید.
  • با وجود تاکیداتی که صورت گرفته، باید توجه داشت که مشاور می تواند با ارائه به موقع خدمات نظارتی از کند شدن کار جلوگیری کند ولی به راستی، سرعت بخشی به کار از دستان وی اگر نه به کلی ولی تقریبا خارج است. و ضمنا هدف از به کار گماری مشاور، اجرای صحیح عملیات اجرایی است نه سرعت بخشی و کمک به تسریع کار، سودی جنبی است که کارفرما و پروژه به خودی خود از حضور مشاور دریافت می نماید.

 

۸- مشاوران توجه نمایند.

پیش از این و در بند ۷ اشاره کردیم که قراردادهای نظارت غالبا به روش تک گزینه ای واگذار می شوند. این موضوع موجب می شود در سایه نبود رقابت قیمتی بین مشاوران، کارفرما تلاش کند با سوء استفاده از شوق مشاور برای گرفتن پروژه، حق الزحمه را تا جایی که می شود جرح و تعدیل نماید. از این جرح و تعدیل که بگذریم، لازم است نکات زیر را مد نظر داشته باشید تا در ادامه متضرر نشوید.

  • بخشنامه را به دقت مطالعه نمایید و با جوانب آن آشنا شوید. هیچ توضیح و تفسیری شفاف تر از متن بخشنامه نیست.
  • ممنوعیت ضریب پلوس و مینوس مربوط به شیوه تعرفه است و در سایر شیوه ها کاربردی ندارد.
  • به دلیل اینکه بودجه غالب طرح ها عمرانی نیست، هیچ کارفرمایی الزام صد در صدی به رعایت بخشنامه ندارد. لذا در صورتی که کارفرما تعمدا بخشهایی را حذف نمود، اثر آنرا در محاسبه حق الزحمه ماهانه ببینید تا متضرر نشوید.
  • جداول اکسل بخشنامه را تولید نکنید، به هیچ برنامه جنبی هم نیازی نیست، جداول در سایت سازمان برنامه موجود می باشد.
  • موضوع کاهش هزینه تجهیزات مطابق با تعریف ارائه شده در بند ۱-۲-۷-۵ مشمول غالب پروژه های ساختمانی نمی شود.
  • محاسبه حق الزحمه ماهانه نظارت بر اساس مجموعه ای از پارامترها و متغیرها انجام می شود و اتکای صرف به تاثیر کاهش حق الزحمه مشاور به دلیل کاهش صورت وضعیت پیمانکار، امری اشتباه است. به جای این موضوع باید مطابق با بندها و ضوابط بخشنامه پیش رفت و نهایتا دید که چه اعدادی حاصل می شود. خصوصا اینکه تبصره ها و بندهای زیادی برای جلوگیری از ضرر بی دلیل مشاور در بخشنامه گنجانده شده است. لذا بیش از آنچه باید، نگران کم و زیاد شدن صورت وضعیت پیمانکار نباشید چرا که رابطه ی بین صورت وضعیت پیمانکار و مشاور، یک رابطه خطی نیست.
  • مراقب باشید که زمان قرارداد مشاور به صورت غیر واقعی کم در نظر گرفته نشود. زمان قرارداد مشاور باید با واقعیت پروژه هماهنگ باشد. در صورتی که پروژه ای در واقعیت به ۱۲ ماه زمان برای اتمام کار نیاز داشته باشد و مثلا قرارداد مشاور برای ۸ ماه تنظیم شود. پارامترهای بخشنامه روی ۸ ماه تنظیم شده و به دلیل اینکه هیچوقت دریافتی پیمانکار با ۸ ماه هماهنگ نیست، هر ماه صورت وضعیت مشمول تنبیه شده و مشاور متضرر می شود.
  • مطابق با بند ۱-۳-۵ در صفحه ۶ بخشنامه، کاهش ردیفهای خدمات نظارت بیش از ۱۰ درصد مبلغ اولیه هر فصل مجاز نیست. به عبارتی کارفرما مجاز نیست برای کم کردن حق الزحمه مشاور، ردیفهای خدمات نظارت را حذف نماید. روی دیگر سکه این است که با حذف این ردیفها در عمل از فعالیت مشاور کاسته نشده و صرفا حق الزحمه ای برای خدمات خود دریافت نمی کند.
  • حق الزحمه ردیفهای ستاره دار و ردیفهای فاقد مبلغ پایه می بایست در حین بستن قرارداد و یا قبل از انجام آن قعالیت محاسبه و توافق شود تا از کلیم کارفرما جلوگیری به عمل آید.
  • در پروژه های غیر عمرانی مبلغ حق الزحمه مشاور در ضریب ۱٫۱۵۶ ضرب می شود، مطابق با بند ۱-۳-۱۲ بخشنامه
  • در دوران تعلیق نیز مشاور حق الزحمه دریافت می نماید.
  • کارفرما پس از گذشت یکماه از دریافت صورت وضعیت مشاور در صورتی که هنوز به صورت وضعیت رسیدگی نکرده باشد، موظف به پرداخت ۷۰ درصد آن صورت وضعیت می باشد.
  • مطابق با تبصره صفحه ۲۶، تعداد، سابقه و مدرک تحصیلی عوامل فنی کارگاهی متناسب با میزان فعالیت های اجرایی توسط مهندس مشاور تعیین می شود و کارفرما صرفا صلاحیت، سابقه و مدرک تحصیلی سرپرست عوامل فنی کارگاهی را بررسی و تأیید می کند و نیازی به تایید سایر عوامل توسط کارفرما نیست.
  • حق الزحمه عوامل نظارت با توافق مشاور و عوامل خود تعیین می شود و جدول صفحه ۲۷ صرفا برای استخراج حق الزحمه ماهانه مشاور کاربرد دارد.
  • حداقل یک خودرو می بایست در اختیار عوامل کارگاهی قرار گیرد. بند ۳-۳-۳-۲ صفحه ۲۹
  • اگر در سه ماه متوالی درصد پیشرفت پروژه از درصد پیشرفت برنامه ای به اندازه تعیین شده در بند ۳-۳-۴-۲ صفحه ۳۰ کمتر شود، به عبارتی در صورتی که پایین بودن مداوم درصد پیشرفت پروژه موجب متضرر شدن متوالی مشاور شود، وی می تواند درخواست خاتمه پیمان نماید و کارفرما ملزم به پذیرش می باشد.
  • مطابق با بند ۳-۳-۴-۳ حق الزحمه عوامل کارگاهی نباید از حقوق سرپرست عوامل کارگاهی کمتر شود. یعنی وقتی که به هر دلیلی فرمولهای بخشنامه موجب کاهش شدید صورت وضعیت مشاور می شود، حد نهایی این کاهش، حقوق سرپرست عوامل کارگاهی است.
  • در صورتی که مطابق با روابط بخشنامه کاهش شدیدی در حق الزحمه مشاور رخ دهد، مطابق با بند ۳-۳-۴-۴ مشاور تا دوبار متوالی می تواند مبلغی معادل ما به تفاوت متوسط سه ماه گذشته با آن ماه را دریافت نماید. حداکثر این مبلغ معادل ۱۰ درصد مبلغ اولیه خدمات نظارت فنی کارگاهی حین اجرا می باشد.
  • مطابق با بند ۵-۱ در صفحه ۳۵، صراحتا ذکر شده که تامین دفترکار، غذا، محل سکونت و خودرو عوامل نظارت بر عهده کارفرماست.
  • فهرست گزارش ماهانه جهت جلوگیری از اعمال سلیقه، در پیوست ۲ بخشنامه ارائه شده است.
  • بخشنامه را به طور کامل مطالعه نمایید و با جوانب آن کاملا آشنا باشید تا متضرر نشوید.

 

۹- کارفرمایان توجه نمایند.

در پروژه های سه عاملی، قوی بودن هر سه عامل که یکی از آنها کارفرماست، اولین و مهمترین پیش فرض بوده و هست. همیشه کارفرمایان این دغدغه را دارند که هزینه ی پرداخت شده به سیستم نظارتی مشاور بیش از خدماتی باشد که مشاور ارائه می کند و این احساس که خدای ناکرده مشاور هزینه ای مازاد را دریافت نماید موجب رنجش خاطر کارفرما بوده و هست. در این رهگذر باید گفت که حوزه مشاور و کارفرما یک حوزه نیازمند به رابطه برد-برد برای طرفین بوده  و هر کدام که این رابطه را خدشه دار نماید، متضرر اصلی است. یعنی قرار است که پروژه ای به خوبی انجام شود نه اینکه الزاما یکی از طرفین متضرر گردد. و اما مواردی که کارفرما در این بخشنامه باید مد نظر قرار دهد.

  • بخشنامه را به دقت مطالعه نمایید و با جوانب آن آشنا شوید. هیچ توضیح و تفسیری شفاف تر از متن بخشنامه نیست.
  • نیازی نیست که نگران بند ۳ صفحه نخست باشید. شما بر اساس روش تعرفه پروژه را واگذار نمی کنید پس عدم اعمال پلوس و مینوس برای پروژه شما امری اجباری نیست.
  • برای جلوگیری از کلیم احتمالی مشاور، مبالغ ستاره دار را از ابتدا با او توافق کنید.
  • شما می توانید تا ۱۰ درصد از خدمات و آیتمها را کاهش دهید و در هزینه صرفه جویی نمایید.
  • در هنگام محاسبه حق الزحمه خصوصا برای پروژه های رسته راه و فرودگاه و مانند آن، کم کردن هزینه تجهیزات از برآورد اجرای کار را فراموش نکنید.
  • مبلغ اولیه حق الزحمه مشاور بر اساس مبلغ برآورد محاسبه می شود که غالبا از مبلغ پیمان پیمانکار کمتر است. پس حق الزحمه اولیه را بر اساس برآورد پروژه محاسبه کنید و نه مبلغ پیمان پیمانکار.
  • مراقب باشید که زمان قرارداد مشاور به صورت غیر واقعی زیاد در نظر گرفته نشود. زمان قرارداد مشاور باید با واقعیت پروژه هماهنگ باشد. در صورتی که پروژه ای در واقعیت به ۱۲ ماه زمان برای اتمام کار نیاز داشته باشد و مثلا قرارداد مشاور برای ۲۴ ماه تنظیم شود. پارامترهای بخشنامه روی ۱۲ ماه تنظیم شده و به دلیل اینکه هیچوقت دریافتی پیمانکار با ۲۴ ماه هماهنگ نیست، هر ماه صورت وضعیت مشمول تشویق شده و حق الزحمه مشاور افزایش می یابد.
  • ضوابط محاسبه و پرداخت حق الزحمه در صفحه ۶ بخشنامه را مطالعه نمایید. بسیاری از اضافه پرداختهایی که به مشاور باید پرداخت شود دارای سقف تعیین شده می باشد.
  • تبصره ۳ صفحه ۸، به مشاوری که خدمات طراحی پروژه را انجام داده است، پاداش پیشنهاد تغییر تعلق نمی گیرد.
  • تبصره ۴ صفحه ۹، درصورتی که کارفرما در دوره قبل از اجرا، بازنگری در طراحی تفصیلی، موضوع ردیف شماره ۲۰۱۰۱۰۱۰۰ را به مهندس مشاور نظارت ابلاغ نموده باشد، ارائه پیشنهاد تغییر در این دوره توسط وی موضوعیت ندارد.
  • مطابق با بند ۳-۱-۱-۳ صفحه ۱۳ در هرماه مدارک کامل نظارت را از مشاور دریافت نمایید.
  • در خصوص تعیین ضرایب اصلاح جداول، دقت نظر به عمل آورید.
  • رابطه ی بین صورت وضعیت پیمانکار و مشاور، یک رابطه خطی نیست. بنابراین انتظار اینکه صورت وضعیت مشاور بنا به دلیل کم بودن سرعت اجرا ناگهان بسیار کاهش یابد، انتظار اشتباهی است. حتی می شود گفت سیاست و فرمولهای بخشنامه بیشتر تشویقی است تا تنبیهی.
  • مقدار مجاز خدمات موردی حین اجرا در جدول مربوطه مشخص شده است، هزینه اضافه در این خصوص پرداخت نکنید.
  • همزمان با استقرار عوامل فنی کارگاهی، مهندس مشاور باید فهرست این عوامل را به همراه مدارک مربوط به سابقه و مدارک تحصیلی عوامل، برای آگاهی به کارفرما ارسال نماید. مطابق با بند ۳-۳-۱-۳٫ بنابراین بر تعداد و تخصص نیروهای نظارت اشراف داشته باشید.
  • ساعت کار در شب از ساعت ۲۲ شروع می شود.
  • حداکثر کارکرد عوامل نظارت ۲۵۰ ساعت می باشد.
  • نصب دستگاه ساعت زنی توسط مشاور در کارگاه الزامی بوده و تایم شیت عوامل کارگاهی باید به تایید کارفرا برسد.
  • به عنوان کارفرما، آنقدر صورت وضعیت مشاور را کم نکنید که وی را نسبت به ارائه خدمات بی انگیزه نمایید.
  • بخشنامه را به دقت مطالعه کنید تا نه اجباری در پرداخت هزینه اضافه داشته باشید و نه موجب تضییع حق کسی شوید.

 

۱۰- یک نمونه کامل و تحلیلی از جداول و محاسبات قرارداد نظارت مطابق با بخشنامه جدید.

قدیمها که درس فیزیک و مکانیک جزو دروس اصلی بود، هیچ توضیحی کاملتر از حل تمرینهای درس به یادگیری آن کمک نمی کرد. در این بخش ما برای یک پروژه که مشخصات آن را ذکر می کنیم، تمام جداول نظارتی را تهیه کرده و ماه به ماه تا پایان پروژه با صورت وضعیت پیمانکار، صورت وضعیت مشاور را به چند روش سامورایی حساب می کنیم پس با ما در نوشته ی بعدی همراه باشید.